V.K.

1 - Bố thí 

(Mt 6, 1-6. 16-18)

Trong “bài giảng trên núi” được Mát-thêu ghi lại, ta gặp thấy ba việc đạo đức truyền thống của người Do thái: bố thí, cầu nguyện và ăn chay. Những điều này, Dân Chúa xưa đã quen làm. Điều chúng ta chú ý ở đây là tính chất mới mẻ mà Chúa Giê-su đem lại và gọi mời chúng ta sống cách trọn vẹn. Thật là quan trọng vì những việc đạo đức này cũng đang được các ki-tô hữu thực hành nhưng ít nhiều vẫn còn theo tinh thần thế gian. Mùa Chay là cơ hội thuận tiện để mỗi người xét lại lối sống của mình. Phụng vụ của ngày đầu Mùa Chay giúp chúng ta nhìn một cách cụ thể các mối tương quan của bản thân mình đối với tha nhân, Thiên Chúa và chính mình, ngang qua việc bố thí, cầu nguyện và ăn chay.

I) Bố thí

Trong chương trình truyền hình “chiếc nón kỳ diệu” phát sóng lúc 11g50 ngày thứ bảy 25/2/2006, với chủ đề “ngày thầy thuốc”,  người ta nói đến thái độ mà thầy thuốc không được phép thể hiện là “thái độ ban ơn”. Báo Tuổi Trẻ số ra ngày 27/2/2006 cũng nói “bệnh nhân không phải là kẻ mang ơn”. Nếu điều đó đúng thì khi Tin Mừng nói đến “bố thí” hẳn sẽ làm cho không ít người khó chịu, vì từ “bố thí” cũng có thể mang những hàm ý tiêu cực?

Thực ra, điểm nhắm của Tin Mừng là gì khi nói đến  “bố thí” và các việc đạo đức khác? Chúa Giê-su muốn những “công dân Nước Trời” không sống như những kẻ chỉ thích làm việc đạo đức cách phô trương. Theo thói đời, người ta thích đề cao mình với các thành tích, dù ở đâu hay vào thời nào cũng vậy. Khuynh hướng này có khi lộ rõ, có khi ngấm ngầm, khó thấy; bề ngoài thì làm cho người khác nhưng bên trong lại mong mình được tôn vinh. Thử hỏi mỗi người chúng ta đã từng bị chi phối bởi những tìm kiếm đó chưa. Có thể chúng ta không cho ai biết việc tốt mình làm, nhưng khi có ai biết và khen ngợi thì chúng ta lại thấy thích thú, hài lòng! Làm thế nào để được tự do trước những tác động ấy? Hãy để Chúa Giê-su giải phóng con tim mình để chúng ta có thể sống tình yêu trọn vẹn hơn.

Quả vậy, Chúa Giê-su đến biểu lộ tình yêu của Thiên Chúa đối với con người và Ngài muốn chúng ta cũng yêu như đã được yêu. Điều làm chúng ta ngỡ ngàng là cách thức Thiên Chúa yêu: thật kín đáo chứ không phô trương. Chỉ cần nghĩ đến quà tặng sự sống mà chúng ta vui hưởng từng giây phút và những gì chúng ta đang được ban cho như  không khí, ánh sáng, lương thực, v.v. đã đủ để thấy Thiên Chúa yêu cách kín đáo thế nào, vì có ai tìm được tấm bia ghi công của Đấng tác thành vạn vật! Cả công trình tạo dựng này là quà tặng từ một tình yêu hoàn toàn vô vị lợi. Hơn nữa, trong Giê-su, Thiên Chúa đến với con người bằng một tình yêu không còn giới hạn khi trao hiến chính thân mình để đem lại sự sống cho con người. Trên thập giá, Giê-su chịu mất mình vì yêu những con người đã đánh mất mình vì tội. Trong âm thầm lặng lẽ, tình yêu Ngài vẫn tiếp tục tuôn trào trên Hội Thánh và cả thế giới này. Cảm nhận được Chúa yêu thương thôi thúc chúng ta yêu thương tha nhân như Chúa mong muốn, cách riêng nơi điều mà Tin Mừng hôm nay gọi là “bố thí”.

Bố thí chính là yêu mà không đòi yêu lại, là chia sẻ những gì mình có cho anh chị em đang cần đến. Bố thí không phải là thải ra những gì dư thừa hoặc không dùng được nữa, nhưng là nhìn đến những anh chị em xung quanh cũng có quyền hưởng những gì mình đang có. Cựu thủ tướng Ấn độ Gan-đi đã từng nói cách mạnh mẽ rằng những quần áo sang trọng chúng ta cất trong tủ nhà mình là của người nghèo. Bố thí trong tình yêu cũng không phải là “thí” cho kẻ thấp kém hơn mình theo kiểu quan cách; bởi lẽ mọi người đều bình đẳng trước mặt Thiên Chúa. Có người ăn xin nọ đã cảm thấy hạnh phúc khi anh nhận được một lời chân thành: “xin lỗi anh vì tôi chẳng còn gì để cho anh cả”. Lời này đáng giá gấp bội so với những đồng tiền người khác “thương hại” quăng xuống cho anh. Người ta cũng không được phép dùng việc bố thí như  những vòng xích vàng để giam giữ người khác vàbiến họ thành nô lệ cho mình.

Lời Chúa gọi mời chúng ta ra khỏi những toan tính vụ lợi dưới bất cứ hình thức nào. Khi phục vụ anh chị em mình không phải để tìm cho mình được vinh quang, người môn đệ của Chúa Ki-tô làm sáng tỏ dung mạo của một Thiên Chúa đích thật mà họ tin: một Thiên Chúa hết lòng vì con người. Chúa Giê-su nhắn nhủ chúng ta không những “không được khua chiêng đánh trống” như kẻ đạo đức giả mà còn phải triệt để hơn nữa: “đừng cho tay trái biết việc tay phải làm”. Vế thứ nhất đã khó, vế thứ hai càng khó hơn. Sống đức ái mà không tìm để mình được ngợi ca là điều ngược với bản chất háo danh nơi mỗi người chúng ta. Tuy nhiên, đi sâu vào tâm hồn, chúng ta còn phải đối mặt với một điều kinh khủng hơn: sự tự mãn, hãnh diện với chính mình vì đã làm được điều này điều nọ cho tha nhân trong đó có cả sự tự hào đã không để người khác biết mình làm điều ấy. Chúa Giê-su muốn dẫn chúng ta đi vào mầu nhiệm tự hủy như Ngài đã sống để vinh quang duy nhất của Cha được rạng ngời, vì chỉ mình Đấng là cội nguồn mọi ơn huệ mới đáng hưởng sự tôn vinh mà thôi. Chúng ta có là gì và làm được điều gì thì cũng là do đã được ban cho trước, ngay cả khả năng chia sẻ cũng là điều chúng ta đã lãnh nhận. Được thu hút duy bởi tình yêu của Đấng đã trao ban tất cả, con tim chúng ta trở nên tự do để phục vụ mọi người, hầu “mọi vinh quang và danh dự đều thuộc về Cha là Thiên Chúa toàn năng đến muôn thủa muôn đời”.

Chính trong sự tự do của con tim này, chúng ta đến với anh chị em mình qua mọi diễn tả của tình bác ái cụ thể khởi từ những gì mình đang có và đang là: một đôi tai lắng nghe khi có người cần tâm sự, một nụ cười khích lệ cho ai buồn sầu, một ánh mắt cảm thông với người lỡ bước, vòng tay thân ái nối kết cùng ai đang cô đơn vì hoàn cảnh nghiệt ngã,... Chúa chỉ cần “một chén nước lã” đượm nồng yêu thương.

Lạy Chúa, những gì con đang có và cả con người con đều là quà tặng của tình yêu Chúa. Xin cho con học biết cho đi như con đã được lãnh nhận. Xin cho trái tim con luôn mở rộng để mọi người đều có chỗ và đừng bao giờ khép lại bởi những kiếm tìm vụ lợi, ích kỷ. Xin cho con quên đi chính bản thân mình để chỉ còn nghĩ đến tha nhân và chỉ còn một mình Chúa là tất cả. Amen.  

Last Updated: 03/02/2008